Aυτή η υπέροχη πολυμορφία πουλιών, που αποτελεί για τους κυνηγούς μας ένα αληθινό " μάννα " εξ ουρανού , κατά την εποχή των περασμάτων , δεν είναι ανεξάντλητη . Ο καθένας θα πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι τα υδρόβια πουλιά αποτελούν μια διεθνή κληρονομιά που έχουμε καθήκον να προφυλάγουμε.
Αυτός είναι ο ρόλος του κυνηγού , που οφείλει να προσδιορίζει το κυνήγι του , να συμμετάχει στις μελέτες που επιχειρούνται με σκοπό να γνωρίσουμε καλύτερα αυτά τα μυστηριώδη είδη. Αυτό είναι το τίμημα για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε ένα από τα πιο όμορφα κυνήγια.... όπως αυτό πλάι στις λίμνες και στα έλη!
Η Ελλάδα η χώρα της ποικιλότητας.
Κοιτώντας το χάρτη της Μεσογείου η Ελλάδα μοιάζει σαν ένα περίεργο ψηφιδωτό. Ο Δίας θα πρέπει να χτύπησε μανιασμένα αυτή τη γη με τα αστροπελέκια του , σπέρνοντας χιλιάδες νησιά και κατακομματιάζοντας τη στεριά τόσο, ώστε η συνολική ακτογραμμή της Ελλάδος να γίνει τόσο μεγάλη όσο σχεδόν ολόκληρης της Αφρικανικής Ηπείρου. Αυτή η μορφολογική πολυπλοκότητα αυξήθηκε από ένα ευρύ φάσμα κλιμάτων , που κυμαίνονται από σχεδόν υποτροπικά σε πραγματικά αλπικά και από μια ποικιλία βουνών , λόφων και πεδιάδων με υγρότοπους. Δεν είναι λοιπόν να απορεί κανείς που οι συνθήκες αυτές προκάλεσαν μία ευρεία ποικιλότητα και ένα υψηλό πλούτο της φύσης. Υπάρχει μια πλούσια και θαλερή φύση , μια φύση με την υψηλότερη βιοποικιλότητα στην Ευρώπη, μία φύση που με συγκλονιστικό τρόπο ζωντανεύει τους φυσικούς αλλά και ανθρωπογενείς βιότοπους και τα τοπία. Χιλιάδες πουλιά , μία τεράστια πολυμορφία περνά η ζει στην Ελλάδα.
Μπορεί οι ελληνικές θάλασσες να είναι οι φτωχότερες της φτωχής μεσογείου σε βιομάζα , πλαγκτό και άρα ψάρια , αλλά από την άλλη , λόγω θέσης , οι ελληνικές θάλασσες και μάλιστα το Αιγαίο, είναι το σημείο συνάντησης τριών διαφορετικών θαλάσσιων πανίδων της Μεσογείου με πολλά στοιχεία που έχουν παρεισφρήσει από τον Ατλαντικό , της Μαύρης θάλασσας που διαθέτει πολλά ενδημικά είδη οργανισμών που περνούν μέσα από τα Δαρδανέλλια και του Ινδικού ωκεανού που αγγίζει ίσα ίσα την Μεσόγειο στα ανατολικότερα άκρα της (Λεβαντινική περιοχή), περνώντας μέσα από την διώρυγα του Σουέζ και αποτελείται από τους οργανισμούς εκείνους που οι επιστήμονες ονομάζουν Λεσεψιανούς μετανάστες.
Όλα αυτά μαζί , οι λίμνες , τα χιλιάδες χιλιόμετρα ακτών, τα ποτάμια που χύνονται σε διάφορα μέρη της Ελλάδας στην θάλασσα και οι εκβολές τους είναι παράδεισοι από απόψεως βιοποικιλίας ζωής , καθιστούν την Ελλάδα παράδεισο των υδροβίων πτηνών.
Αυτό σημαίνει ότι μία τεράστια πολυμορφία πουλιών περνά η ζει στην Ελλάδα
Aυτή η υπέροχη πολυμορφία πουλιών, που αποτελεί για τους κυνηγούς μας ένα αληθινό " μάννα " εξ ουρανού , κατά την εποχή των περασμάτων , δεν είναι ανεξάντλητη . Ο καθένας θα πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι τα υδρόβια πουλιά αποτελούν μια διεθνή κληρονομιά που έχουμε καθήκον να προφυλάγουμε. Αυτός είναι ο ρόλος του κυνηγού , που οφείλει να προσδιορίζει το κυνήγι του , να συμμετέχει στις μελέτες που επιχειρούνται με σκοπό να γνωρίσουμε καλύτερα αυτά τα μυστηριώδη είδη. Αυτό είναι το τίμημα για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε ένα από τα πιο όμορφα κυνήγια.... όπως αυτό πλάι στις λίμνες ,στα ποτάμια και στα έλη κοντά στη θάλασσα.
Είναι γνωστό ότι στον πλανήτη μας υπάρχουν πάνω από 9000 είδη πουλιών και περίπου τα μισά από αυτά δύο φορές τον χρόνο αποδημούν , σε αντίθεση με τα λεγόμενα επιδημητικά που μένουν και φωλιάζουν στον ίδιο τόπο.
Η αποδημία είναι σύμφωνα με τον Pardi 1973 «Ένα φαινόμενο μαζικής μετακίνησης με κατεύθυνση και προσανατολισμό , που έχει σαν αποτέλεσμα (έστω προσωρινά) το πέρασμα από το ένα οικοσύστημα σ' ένα άλλο , με διαφορετικά οικολογικά χαρακτηριστικά».
Στην χώρα μας έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα 423 είδη πουλιών . Από αυτά , τα 260 είδη φωλιάζουν στην Ελλάδα , τα υπόλοιπα είναι αποδημητικά και περνούν από την χώρα μας η σταθμεύουν για λίγο . Άλλα έρχονται εδώ για να ξεχειμωνιάσουν και άλλα εμφανίζονται τυχαία και ακανόνιστα .
Η χώρα μας είναι ένας σημαντικός διάδρομος μετανάστευσης για αρκετά είδη πουλιών , από την Ανατολική κυρίως Ευρώπη , ενώ οι υγρότοποι της Ελλάδος είναι βασικοί για το ξεχειμώνιασμα και τη μετανάστευση των πουλιών που αναπαράγονται στην Β Ευρώπη και τη Ρωσία.
Υγρότοποι , από τις μακρινές εποχές μέχρι σήμερα ο άνθρωπός πάντοτε έβλεπε με μεγάλο φόβο τις ελώδεις περιοχές και τους βάλτους , εξαιτίας των κουνουπιών που είναι οι φορείς της ελονοσίας. Επίσης φοβόταν τα διάφορα μέρη , που κανείς αν δεν γνώριζε καλά τον τόπο μπορούσε να χαθεί και ίσως να χάσει και την ζωή του με πνιγμό , τρύπες , κινητή άμμος , βούρκος κλπ.
Αυτός ο απαίσιος όμως τόπος αλλά και τόσο μαγευτικός , εμάς τους κυνηγούς μας τραβάει σαν μαγνήτης, είτε κυνηγάμε με καρτέρι , είτε ψάχνοντας με σκυλιά. Εγώ προσωπικά εξασκώ το κυνήγι με σκυλιά φέρμας και σε ορισμένα επιτρεπόμενα θηράματα .
Το κυνήγι με καρτέρι στα υδρόβια είναι μία άλλη ιστορία που απαιτεί πολλές γνώσεις των θηραμάτων , καιρού και τόπου και δεν είμαι ο κατάλληλος να το αναπτύξω λόγω μερικής γνώσης.
Από εδώ θα ξεκινήσω να σας παρουσιάσω τα πουλιά που κυνηγώ εγώ με τα σκυλιά μου και μερικά άλλα που συχνάζουν στους υγρότοπους, συχωρέστε με για τυχόν λάθη και κάθε διόρθωση-βοήθεια συμπληρωματική είναι ευπρόσδεκτη.
Παρυδάτια πουλιά με κυριότερο χαρακτηριστικό τα μακριά, ψηλά πόδια και τα μακρουλά ράμφη. Το ομορφότερο και ποιό δύσκολο στο κυνήγι είναι το μπεκατσίνι, λόγω της ευαισθησίας του στη φέρμα και στο δύσκολο πέταγμα του ( ονομάζεται και τρελοκουκέτα) για αυτό το πέταγμα. Συχνάζουν συνήθως σε λασποτόπια, ρηχά νερά παραλίες, υγρά λιβάδια κ.λ.π.
Μου αρέσει επίσης να κυνηγώ μαζί με τα μπεκατσίνια και διάφορα παπιά , πάντα με σκυλιά φέρμας, στους όμορφους υγρότοπους της πατρίδας μας τον Χειμώνα και ανάλογα τι καιρό κάνει και θερμοκρασία .
Υδρόβια είναι τα νεροπούλια που συναντώνται σε λίμνες, ποτάμια έλη ακόμη και τη θάλασσα. 'Ολα έχουν αδιάβροχο, πυκνό φτέρωμα , μακρύ λαιμό, στενές φτερούγες και κοντά πόδια.
Στα υδρόβια περιλαμβάνονται αρκετές ομάδες πουλιών , με κυριότερες όμως τους κύκνους , αγριόχηνες (προστατευόμενα είδη ) καθώς και τις αγριόπαπιες.
Tάξη . Χαραδριόμορφα (Cha radriiformes)
Οικογένεια . Σκλοπακίδαι
Καλοβατικό της οικογένειας των σκολοπακίδων. Το μήκος και το βάρος διαφέρει ανάλογα το είδος.
Φτέρωμα στα επάνω μέρη καστανοκόκκινο, με οβάλ μαυριδερές βούλες και αστραφτερές πράσινες ανταύγειες στη ράχη και τις ωμοπλάτες.Το κεφάλι με μαύρες γραμμές στα πλάγια . Το ράμφος είναι πολύ μακρύ και σε χρώμα καφέ. Τα μάτια είναι καστανόμαυρα.
Ανάμεσα στους κατοίκους των ποτιστικών λιβαδιών και των βάλτων είναι ο πιο γοητευτικός , τόσο που σου γεννιέται η απορία γιατί να το βάζουν περισσότερο στα βιβλία παρά στο σακίδιο του κυνηγού. Και του έχουν αφιερώσει, από το 1929 μέχρι και ένα όμιλο στο Μιλάνο.
Εχει φωνή που δεν σε ξεγελάει. Όταν πετάγεται από την λάσπη ακούγεται ένα πλατάγιασμα που μερικοί το ερμηνεύουν σαν φιλί αποχαιρετισμού στον κυνηγό.
Για το μπεκατσίνι υπάρχουν θαυμάσιες ιστορίες ζωής και γεγονότα που ανακαλύπτουν ξανά την αντιφατική και ανεκπλήρωτη αγάπη του κάθε αληθινού κυνηγού προς αυτό. Γιατί είναι δύσκολο, αφού το έχεις γνωρίσει , να μην αντέξεις στο κάλεσμά του αν και πρέπει να σηκώνεσαι την αυγή, για να πάς να το συναντήσεις. Όπως μια κρυφή αγάπη.
Τα μπεκατσίνια του χειμώνα είναι αυτά που σχεδιάζουν στον αέρα ένα σύνολο μπερδεμένων και αλλόκοτων γραμμών, αραβουργήματα που γι' αυτά είναι σχεδόν πάντα ο δρόμος της σωτηρίας, , εκείνος που η φύση δίδαξε στο είδος , γεμίζοντας τη διαδρομή του με στροφές , με διαδρομή που παράδοξα καταλήγει σε μία νοητή ευθεία γραμμή. Αλλά αυτά είναι τα μπεκατσίνια του χειμώνα , που σε λίγους δίνεται το προνόμιο και η ευκαιρία να τα αποχωρίσουν από τον ουρανό και όταν αυτό συμβαίνει σου φαίνεται σα να έχεις έναν πολύτιμο καρπό.
Τα λεγόμενα αυγουστιάτικα (του Αυγούστου) είναι τόσο ήρεμα που θα έλεγες ότι ανήκουν σε άλλο είδος. Όταν τα τουφεκάς γυρνάνε στο συνηθισμένο μέρος " μουλαρώνοντας", σαν να είναι η μοναδική όαση νερού πάνω στην γη. Η αξία της σιωπής σ' ένα κυνήγι για γνώστες, που προχωρούν αντίθετα στον αέρα για να έχουν περισσότερες ευκαιρίες.
Το κυνήγι του είναι δύσκολο και παρέχει πολλές απογοητεύσεις, περπατώντας πρέπει να προχωρήσετε με τον αέρα να παγώνει τον αυχένα και ξυλιάζει την πλάτη , το σκυλί θα ωφεληθεί και το μπεκατσίνι θα έχει την τάση να έρθει προς το μέρος σας.
Το σκυλί πρέπει να έχει σταθερή φέρμα και να γνωρίζει καλά το θήραμα, εάν είναι ικανό το σκυλί, το μπεκατσίνι χαρίζει το δίπλωμα στους Πρωταθλητές αλλά δεν διαλέγει φυλές, εξαρτάται από τα προσόντα του κάθε ατόμου .
Εξερεύνηση γρήγορη και προσεχτική χωρίς να παραμελεί τις ακτές , χωρίς ντορολογήματα και όταν το εντοπίσει, βήματα προσεχτικά σταθερά , χωρίς παφλασμούς του νερού μέχρι την φέρμα. Προσοχή στην απάτη γιατί ο άνεμος είναι συνεργός του και το μπεκατσίνι τον αφήνει να του ανακατεύει τα πούπουλα αλλά και να το παίρνει μακριά σαν να ήταν λεπίδα φωτός, περνάει σαν αστραπή στον αέρα.
.
.
Τάξη . Χηνόμορφα (Anseriformes)
Οικογένεια .Νησσίδαι (Anatidae)
Οι αγριόπαπιες χωρίζονται, γενικά σε δύο κατηγορίες , σε πάπιες επιφανείας ή αφρόπαπιες και σε καταδυόμενες πάπιες η βουτόπαπιες.
Οι Πάπιες ,υδρόβια, στεγανόποδα , πελεκόραμφα πουλιά της οικογενείας των νησίδων.. Πολυάριθμες ράτσες με διάφορα χρώματα, μεγέθη, φωνή και κατασκευή ράμφους. Το κυνήγι τους όπως το εξασκώ εγώ με σκυλί φέρμας είναι τυχαίο, δηλαδή μέσα στα βούρλα , καλαμιές κυνηγώντας πολλές φορές έχω σηκώσει διάφορα παπιά και μερικές φορές έχουν δεχτεί και φέρμα. Το σκυλί είναι επίσης απαραίτητο στην επαναφορά ειδικά αν είναι το παπί τραυματισμένο.
Σφυριχτάρι (Anas Penelope)
H πάπια που ξεχειμωνιάζει στην χώρα μας κατά τους μεγαλύτερους αριθμούς. Αρκετές δεκάδες χιλιάδες Σφυριχτάρια μετρούνται κάθε χρόνο στον Αμβρακικό κόλπο ενώ είναι κοινή και σε άλλους υγρότοπους . Προτιμά κυρίως ρηχές παράκτιες λιμνοθάλασσες αλλά μικρότεροι αριθμοί απαντώνται σε όλους τους τύπους υγροτόπων. Είναι η Πηνέλωψ των αρχαίων .
Στη διάρκεια του ταξιδιού τους , τα σφυριχτάρια πετούν σχηματίζοντας ευθείες γραμμές . Βόσκουν στα ρηχά νερά η και στα γύρω λιβάδια ενώ συχνά αναπαύονται στη θάλασσα όταν ενοχλούνται κατά την διάρκεια της ημέρας. Το αρσενικό σφυρίζει ένα ψηλό «ουιου» ενώ το θηλυκό αποκρίνεται με τη βαθιά και μουρμουριστή φωνή του.
Καπακλής (Ana strepera)
Ο Καπακλής είναι από τα λίγα είδη πάπιας που στο αρσενικό απουσιάζει ο λαμπρός χρωματισμός. Έτσι και τα δύο φύλα θυμίζουν από μακριά θηλυκιά Πρασινοκέφαλη, όμως σε μια δεύτερη ματιά , θα διακρίνουμε τα λευκά σημάδια στη βάση των φτερούγων που φαίνονται ακόμη καλύτερα όταν τα πουλιά πετούν. Αναπαράγεται σε υγρότοπους γλυκού με πλούσια βλάστηση. Τον ίδιο βιότοπο προτιμά και το χειμώνα και γι' αυτό σπάνια εμφανίζεται στη θάλασσα.
Κιρκίρι (Anas crecca)
Η μικρότερη πάπια της Ευρώπης. Έρχεται στην πατρίδα μας για να ξεχειμωνιάσει σε όλη τη χώρα σε ρηχούς υγρότοπους και πλημμυρισμένες περιοχές . Κρύβεται ανάμεσα στην βλάστηση στις όχθες των ποταμών , υγρότοπων η παραμένει σε πυκνά κοπάδια στα ανοιχτά νερά στο κέντρο μεγάλων λιμνών περιμένοντας το βράδυ για να πάει στα υγρά χωράφια και να τραφεί. Ένα από τα θηράματα που συναντώ περισσότερο με τα σκυλιά φέρμας σε ανοικτές εκτάσεις με νερό , δέχονται και φέρμα καλή αν είναι σε πυκνό. Σήμα κατατεθέν και των δύο φύλων είναι μια πλατιά ταινία που ξεπροβάλλει από την καστανωπή φτερούγα και χάρη στην αντίθεση του πράσινου στο ανοικτό καφέ , λειτουργεί σαν οπτικό σήμα και βοηθά το κοπάδι στο ταξίδι. Τα κιρκίρια πετούν σε πυκνά σμήνη και χαμηλά , χωρίς σταθερό σχηματισμό. Επίσης είναι λαλίστατα πουλιά .
Aπό τα πιο συνηθισμένα , όμορφα και μικρά παπιά που συναντώ στο κυνήγι μου με τα σκυλιά. Δέχονται καλή φέρμα , αλλά αν είναι φοβισμένα φεύγουν μακριά με ένα διαβολεμένο τρόπο.
Έχουν και αυτά την συνήθεια της μπεκάτσας να συχνάζουν στα ίδια μέρη. Αν πάρεις σε ένα μέρος ένα κιρκίρι να ξέρεις ότι , αν ξαναπάς την άλλη μέρα ή μετά από 2-3 ημέρες θα βγάλεις και άλλο από τον ίδιο τόπο και αυτό επαναλαμβάνεται κάθε χρονιά.
Πρασινικέφαλη (Anas platyrhynchos)
Eίναι η πιο τυπική πάπια , από την οποία κατάγεται και η κατοικίδια. Παίρνει το όνομα της από την εμφάνιση του αρσενικού, το οποίο έχει γυαλιστερό πράσινο κεφάλι με στενό , λευκό κολάρο. Φωλιάζει σε πολλούς υγρότοπους της πατρίδας μας, ενώ τον χειμώνα καταφτάνουν και άλλες από Βορρά. Η πρασινοκέφαλη πετάει γρήγορα και τρέφεται με υδρόβια φυτά , βατράχια , ψάρια , σκουλήκια.
Πολλές φορές έχω συναντήσει πρασινοκέφαλα στα μέρη που κυνηγώ μπεκατσίνια, τις περισσότερες φορές σηκώνονται μακριά από εμένα , αλλά και πολλές φορές παίρνω φέρμα , ειδικά όταν το μέρος είναι καλαμιά η πυκνό.
Είναι πολύ ωραίο να βλέπεις το σκυλί να ακολουθεί την μυρωδιά του παπιού που κολυμπάει ανάμεσα στα καλάμια και να φερμάρει μέσα στο νερό. Το παπί το δέχεται το σκυλί τις περισσότερες φορές σε μία απόσταση 5-7 μέτρων και συνεχίζει να κολυμπά πάντα έχοντας πάνω του την προσοχή του.
Αν το σκυλί το ζορίσει τότε σηκώνεται και αν ο κυνηγός είναι σε απόσταση βολής, τότε έχουμε πολύ ωραίες τουφεκιές και ακόμη ωραιότερο απόρτ...
Κάτι τέτοιες στιγμές είναι που κάνουν το κυνήγι με σκυλί φέρμας των υδροβίων όμορφο και αξέχαστο.
Επίσης το συγκεκριμένο πουλί το έχω συναντήσει στις όχθες ποταμών , σε σημεία που τα νερά τους είναι ήσυχα, κυνηγώντας μπεκάτσα και με έχει δεχθεί τα σκυλιά και εμένα τόσο κοντά, ώστε να χτυπηθεί με 9-10 διασποράς, αυτό έχει συμβεί πολλές φορές .
Αλλες φορές έχει περάσει σε μικρά κοπαδάκια των 2-5 πουλιών πάνω από το κεφάλι μου, πάλι όταν κυνηγώ στις όχθες ποταμών , ειδικά αν υπάρχουν ψηλά δέντρα στην όχθη.
Ψαλίδα (Anas acuta)
Αρκετά μεγάλη, κομψή και λεπτή πάπια με το χαρακτηριστικό μεγάλο λαιμό. Παίρνει το όνομα της από τα δύο μακριά χαρακτηριστικά φτερά τα οποία είναι μυτερά και εξέχουν από την ουρά του αρσενικού και την κάνουν να φαίνεται σουβλερή. Μεταναστευτικό πουλί , έρχεται το χειμώνα και απλώνεται σε όλους σχεδόν τους υγρότοπους της χώρας. Προτιμά την ακροθαλασσιά ενώ φωλιάζει στις αμμοθίνες, τα έλη και τις νησίδες λιμνών.
Σαρσέλα (Anas querquedula)
Είναι το μόνο είδος πάπιας που αφήνει εξ' ολοκλήρου την Ευρώπη το χειμώνα για να ξεχειμωνιάσει στην Αφρική, νότια της Σαχάρας. Την άνοιξη γυρίζει πίσω και απαντάται σε πολλούς υγρότοπους τον Μάρτιο και τον Απρίλιο. Φωλιάζει στην Β Ελλάδα και Δ Ελλάδα και εγκαταλείπει τη χώρα μας τον Αύγουστο. Η αρσενική σαρσέλα έχει μια χαρακτηριστική λευκή γραμμή , σαν τόξο , που ξεκινάει από το μάτι και φτάνει στο σβέρκο. Πετάει πολύ γρήγορα κι ευκίνητα. Τρέφεται με φυτά και ζωική τροφή. Προτιμάει τα έλη , τα δέλτα των ποταμών και γενικά τους ρηχούς υγρότοπους.
Χουλιαρόπαπια (Anas clypeata)
Έχει μεγάλο ράμφος σαν σπάτουλα που την κάνει να ξεχωρίζει από τις άλλες πάπιες. Φωλιάζει σπάνια στην χώρα μας. Αντίθετα , αρκετές χουλιαρόπαπιες έρχονται το χειμώνα η περνούν από την πατρίδα μας κατά την μετανάστευση. Το πολύ χαρακτηριστικό ράμφος της την βοηθάει να συλλέγει την τροφή της από το νερό, δηλαδή φυτοπλαγκτόν και ζωοπλαγκτόν. Φωλιάζει στο έδαφος, ανάμεσα στους θάμνους .
Τάξη . Γερανόμορφα
Οικογένεια . Ραλλίδαι (Rallidae)
Νεροκοτσέλα (Rallus aquaticus)
Περισσότερο την ακούμε παρά την βλέπουμε, καθώς περνάει την μέρα της μέσα στα καλάμια και τα βούρλα των ελών και των λιμνών. Νευρικό και μυστηριώδες πουλί , δίνει την εντύπωση ότι είναι πάντα …θυμωμένο ! Ζει μέσα στην βλάστηση του έλους , της λίμνης και του βάλτου , πότε πότε όμως βγαίνει από την κρυψώνα της και κάθεται στους θάμνους στο ύπαιθρο. Κατά μέρος μεταναστευτικό πουλί , ζευγαρώνει σε υγρότοπους της ηπειρωτικής Ελλάδας και ξεχειμωνιάζει σ' όλη την χώρα. Προσφέρει πολύ ωραίες φέρμες , αλλά δεν βγαίνει με τίποτε, πρέπει το σκυλί να την πιέσει πολύ για να πετάξει.
Λέγεται και ορτυγοσούρτης και τα δύο ονόματα έχουν να κάνουν με το γεγονός ότι εμφανιζόταν την άνοιξη , λίγο πριν η μαζί με τα ορτύκια. Μάλιστα επειδή μοιάζει και με μεγαλόσωμο ορτύκι , πιστευόταν ότι τα οδηγούσε η και τα βοηθούσε στη μετανάστευση. Σήμερα η ορτυκομάνα είναι σπάνια στο τόπο μας . Τώρα την βλέπουμε πολύ αργά , κατά την εποχή της μετανάστευσης . Ζει μονίμως χωμένη στα ψηλά χόρτα και δίνει παρών , συνήθως την νύχτα , με την χαρακτηριστική φωνή του αρσενικού. Όταν η ορτυκομάνα φοβηθεί …., το βάζει στα πόδια και χώνεται στα χορτάρια . Το πέταγμα της , σύντομο , αδέξιο και σε χαμηλό ύψος . Τη συναντάμε στα υγρά λιβάδια , κοντά σε λίμνες και σε καλλιέργειες .
Είναι ένα πουλί που συναντώ τακτικά , όταν κυνηγώ ορτύκια στην Μακεδονία και Θράκη. 'Έχει ακριβώς την ίδια συμπεριφορά με το ντοπιάρικο ορτύκι και δεν πετάει παρά μόνον αν ζοριστεί πολύ από το σκυλί , αλλιώς προτιμά την φυγή με τα πόδια της.
Επίσης όταν έχει μεγάλα περάσματα από ορτύκια είναι πολύ πιθανόν να σηκώσετε την ορτυκομάνα.
Νερόκοτα ( Gallinula chloropus)
Από τα πιο τυπικά υδρόβια , τη βρίσκουμε όπου υπάρχει νερό. Οι νερόκοτες που απαντούν στην Ελλάδα είναι επιδημικές αλλά τον χειμώνα καταφτάνουν κι άλλες από τον Βορρά. Χοντρό , μαυριδερό πουλί , ζει στα τέλματα, τους νερόλακκους και τα στάσιμα νερά, σε κανάλια λίμνες , ποτάμια . Πλέει με ευκινησία , κουνώντας νευρικά το κεφάλι της και αν χρειαστεί βουτά για να αποφύγει τον κίνδυνο. Η Νερόκοτα προτιμάει το κολύμπι από το πέταγμα . Δύσκολα σηκώνεται από τα νερά του έλους όπου συχνάζει. Η νερόκοτα τρέφεται με έντομα, φυτά, αυγά ψαριών. Φωλιάζει στις καλαμιές και στους θάμνους κοντά στο νερό . Χαρακτηριστικό της το κόκκινο ράμφος με κίτρινη άκρη.
Φαλαρίδα (Fulica atra)
Έχει εμφάνιση πάπιας αλλά δεν συγγενεύει καθόλου , όπως φαίνεται από το στενό ράμφος και τα πρασινωπά πόδια της, τα οποία έχουν λοβούς στα δάχτυλα αντί για μεμβράνες . Στην πραγματικότητα η φαλαρίδα είναι συγγενής των γερανών! Στην χώρα μας απαντάται όλο τον χρόνο και είναι μάλλον συνηθισμένη, ιδίως το χειμώνα που έρχονται και άλλες από τον Βορρά. Γνωστή με το όνομα μπάλιζα , κυνηγιέται πολύ , είναι ένα πονηρό πουλί το οποίο ξέρει να προστατεύει καλά τον εαυτό του. Η φαλαρίδα τρέφεται με φυτά από τον βυθό . Τυπικά για να πετάξει χρειάζεται να διανύσει μια μικρή απόσταση στο νερό τρέχοντας στην επιφάνεια του νερού. Φωλιάζει κυρίως σε πεδινές λίμνες. . Χαρακτηριστικό της το άσπρο ράμφος .
Προσέχουμε για να έχουμε.
Αυτά είναι μερικά από τα πουλιά που συναντώ όταν κυνηγώ παρυδάτια με τα σκυλιά μου στους υγρότοπους της
πατρίδας μας.
Υπάρχουν και άλλα πολλά πουλιά , αλλά νομίζω ότι τα ανωτέρω είναι τα πιο βασικά. Για μερικά από αυτά απαγορεύεται το κυνήγι , επίσης συναντάμε και πολλά είδη τα οποία χρειάζονται την προστασία μας και την βοήθεια μας. Πρέπει πάντα να προσέχουμε σε πιο θήραμα ρίχνουμε και αν δεν είμαστε σίγουροι να μην πυροβολούμε ποτέ.
Στα πουλιά διακρίνουμε σημάδια τα οποία μας βοηθούν στην αναγνώριση τους , με τη διαφορά ότι τα σημάδια αυτά χαρακτηρίζουν ένα είδος και όχι συγκεκριμένο άτομο. Όταν προσπαθούμε να ανακαλύψουμε τι είδος παπί είναι αυτό που έρχεται σαν βέλος , καλό θα είναι για την αναγνώριση να έχουμε υπόψη μας τους λεγόμενους «καθρέπτες των φτερούγων» δηλαδή τα σχέδια που φέρουν οι φτερούγες. Σχέδια αυτά μας επιτρέπουν να αναγνωρίσουμε κατά την διάρκεια της πτήσης μια Χουλιαρόπαπια από μια Πρασινοκέφαλη η ένα Σφυριχτάρι από ένα Γκισάρι.
Πρίν λοιπόν ξεκινήσουμε το κυνήγι στον βάλτο , καλό θα ήταν να κοιτάξουμε κάποιο οδηγό πουλιών και τα διάφορα σχέδια των φτερούγων για να μπορέσουμε να αναγνωρίσουμε ευκολότερα πάπιες η τα άλλα είδη των υγροτόπων.
Δύσκολο και πολλές φορές ακατόρθωτο , είναι να αναγνωρίσει κανείς τα χρώματα των πουλιών κατά την διάρκεια της πτήσης. Το ανοικτό του ουρανού σκουραίνει και κάνει όλα τα χρώματα και τα σχέδια γκρίζα.
Έτσι για να μπορέσουμε να διακρίνουμε τα χρώματα , πρέπει να αφήνουμε τα πουλιά να πλησιάζουν κοντά , έτσι δεν πρέπει να πυροβολούμε σε μεγάλες αποστάσεις γιατί τραυματίζουμε τα πουλιά , χωρίς δικό μας όφελος και τα οποία υποφέρουν και κάπου στον υγρότοπο πεθαίνουν άδοξα και θλιβερά. Αφήνοντας να πλησιάσουν διαπιστώνουμε καλύτερα το είδος και έχουμε και μεγαλύτερη επιτυχία.
«Δείξε μου με τι τρόπο περπατάς , πετάς , προσγειώνεσαι , κολυμπάς για να σου πω ποιος είσαι!.»
Initial
Back
Κοιτώντας το χάρτη της Μεσογείου η Ελλάδα μοιάζει σαν ένα περίεργο ψηφιδωτό. Ο Δίας θα πρέπει να χτύπησε μανιασμένα αυτή τη γη με τα αστροπελέκια του , σπέρνοντας χιλιάδες νησιά και κατακομματιάζοντας τη στεριά τόσο, ώστε η συνολική ακτογραμμή της Ελλάδος να γίνει τόσο μεγάλη όσο σχεδόν ολόκληρης της Αφρικανικής Ηπείρου. Αυτή η μορφολογική πολυπλοκότητα αυξήθηκε από ένα ευρύ φάσμα κλιμάτων , που κυμαίνονται από σχεδόν υποτροπικά σε πραγματικά αλπικά και από μια ποικιλία βουνών , λόφων και πεδιάδων με υγρότοπους. Δεν είναι λοιπόν να απορεί κανείς που οι συνθήκες αυτές προκάλεσαν μία ευρεία ποικιλότητα και ένα υψηλό πλούτο της φύσης. Υπάρχει μια πλούσια και θαλερή φύση , μια φύση με την υψηλότερη βιοποικιλότητα στην Ευρώπη, μία φύση που με συγκλονιστικό τρόπο ζωντανεύει τους φυσικούς αλλά και ανθρωπογενείς βιότοπους και τα τοπία. Χιλιάδες πουλιά , μία τεράστια πολυμορφία περνά η ζει στην Ελλάδα.
Aυτή η υπέροχη πολυμορφία πουλιών, που αποτελεί για τους κυνηγούς μας ένα αληθινό " μάννα " εξ ουρανού , κατά την εποχή των περασμάτων , δεν είναι ανεξάντλητη . Ο καθένας θα πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι τα υδρόβια πουλιά αποτελούν μια διεθνή κληρονομιά που έχουμε καθήκον να προφυλάγουμε. Αυτός είναι ο ρόλος του κυνηγού , που οφείλει να προσδιορίζει το κυνήγι του , να συμμετέχει στις μελέτες που επιχειρούνται με σκοπό να γνωρίσουμε καλύτερα αυτά τα μυστηριώδη είδη. Αυτό είναι το τίμημα για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε ένα από τα πιο όμορφα κυνήγια.... όπως αυτό πλάι στις λίμνες ,στα ποτάμια και στα έλη κοντά στη θάλασσα.
Υγρότοποι , από τις μακρινές εποχές μέχρι σήμερα ο άνθρωπός πάντοτε έβλεπε με μεγάλο φόβο τις ελώδεις περιοχές και τους βάλτους , εξαιτίας των κουνουπιών που είναι οι φορείς της ελονοσίας. Επίσης φοβόταν τα διάφορα μέρη , που κανείς αν δεν γνώριζε καλά τον τόπο μπορούσε να χαθεί και ίσως να χάσει και την ζωή του με πνιγμό , τρύπες , κινητή άμμος , βούρκος κλπ.
Αυτός ο απαίσιος όμως τόπος αλλά και τόσο μαγευτικός , εμάς τους κυνηγούς μας τραβάει σαν μαγνήτης, είτε κυνηγάμε με καρτέρι , είτε ψάχνοντας με σκυλιά. Εγώ προσωπικά εξασκώ το κυνήγι με σκυλιά φέρμας και σε ορισμένα επιτρεπόμενα θηράματα . 
Tάξη . Χαραδριόμορφα (Cha radriiformes)
Το κυνήγι του είναι δύσκολο και παρέχει πολλές απογοητεύσεις, περπατώντας πρέπει να προχωρήσετε με τον αέρα να παγώνει τον αυχένα και ξυλιάζει την πλάτη , το σκυλί θα ωφεληθεί και το μπεκατσίνι θα έχει την τάση να έρθει προς το μέρος σας.
Καπακλής (Ana strepera)
Η μικρότερη πάπια της Ευρώπης. Έρχεται στην πατρίδα μας για να ξεχειμωνιάσει σε όλη τη χώρα σε ρηχούς υγρότοπους και πλημμυρισμένες περιοχές . Κρύβεται ανάμεσα στην βλάστηση στις όχθες των ποταμών , υγρότοπων η παραμένει σε πυκνά κοπάδια στα ανοιχτά νερά στο κέντρο μεγάλων λιμνών περιμένοντας το βράδυ για να πάει στα υγρά χωράφια και να τραφεί. Ένα από τα θηράματα που συναντώ περισσότερο με τα σκυλιά φέρμας σε ανοικτές εκτάσεις με νερό , δέχονται και φέρμα καλή αν είναι σε πυκνό. Σήμα κατατεθέν και των δύο φύλων είναι μια πλατιά ταινία που ξεπροβάλλει από την καστανωπή φτερούγα και χάρη στην αντίθεση του πράσινου στο ανοικτό καφέ , λειτουργεί σαν οπτικό σήμα και βοηθά το κοπάδι στο ταξίδι. Τα κιρκίρια πετούν σε πυκνά σμήνη και χαμηλά , χωρίς σταθερό σχηματισμό. Επίσης είναι λαλίστατα πουλιά .
Πρασινικέφαλη (Anas platyrhynchos)
Ψαλίδα (Anas acuta)
Χουλιαρόπαπια (Anas clypeata)
Νεροκοτσέλα (Rallus aquaticus)
Νερόκοτα ( Gallinula chloropus)
Φαλαρίδα (Fulica atra)
Πρίν λοιπόν ξεκινήσουμε το κυνήγι στον βάλτο , καλό θα ήταν να κοιτάξουμε κάποιο οδηγό πουλιών και τα διάφορα σχέδια των φτερούγων για να μπορέσουμε να αναγνωρίσουμε ευκολότερα πάπιες η τα άλλα είδη των υγροτόπων.
Δύσκολο και πολλές φορές ακατόρθωτο , είναι να αναγνωρίσει κανείς τα χρώματα των πουλιών κατά την διάρκεια της πτήσης. Το ανοικτό του ουρανού σκουραίνει και κάνει όλα τα χρώματα και τα σχέδια γκρίζα. 
