Welcome in Greece Welcome in Greece

 












ΑρχικήInitial ΠίσωBack


Η κρυφή ζωή της ορεινής πέρδικας...

To μενού της ορεινής πέρδικας περιλαμβάνει μια μεγάλη ποικιλία τροφών, τόσο φυτικής όσο και ζωικής προέλευσης. Οι φυτικές τροφές αποτελούν την πρώτη της προτίμηση, ενώ μεταξύ αυτών υπάρχει και πάλι ιεραρχία στις επιλογές της.

Στην πρώτη θέση, λοιπόν, βρίσκουμε τα ψυχανθή, στη δεύτερη σπόρους, φύλλα και βλαστούς, ενώ οι βολβοί και οι ρίζες έρχονται σε δεύτερη μοίρα.

Η διατροφική της προτίμηση για τα ψυχανθή δικαιολογεί εν μέρει και τη μείωση των πληθυσμών της σε πολλές ορεινές περιοχές της χώρας, με το πέρασμα των δεκαετιών.

Οσο κι αν ακούγεται περίεργο, η μετανάστευση και η αστυφιλία έκαναν ζημιά στην ορεινή πέρδικα. Τις εποχές που τα χωριά ερήμωναν για να στείλουν εργατικά χέρια σε εκείνες τις φάμπρικες όπου τραγουδούσε ο Στέλιος ή για να γεμίσουν τα νεόκτιστα κλουβάκια της Αθήνας, ξεκίναγε και η μεγάλη αλλαγή για την ελληνική γεωργία.
Τότε, ακόμα και η πιο στενή πεζούλα καλλιεργείτο για να βγάλει η ελληνική οικογένεια της υπαίθρου τα δικά της κουκιά, τα δικά της φασόλια, το βίκο για τα ζωντανά της.
Στη συνέχεια, όμως, όλο αυτό το σκηνικό άρχισε να αλλάζει δραματικά μέχρι που όλες αυτές οι καλλιέργειες εγκαταλείφθηκαν, στερώντας παράλληλα από τις πέρδικες τη βασική τους τροφή.
?εδομένου ότι η τροφή παίζει πρωταρχικό ρόλο στην αναπαραγωγική διαδικασία των πουλιών, τόσο σε επίπεδο ικανότητας των γεννητόρων όσο και στο μεγάλωμα των νεοσσών, δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε ότι η μείωση των πληθυσμών ήταν μαθηματικά βέβαιη σε συνάρτηση με τις μεταβολές στην αγροτική οικονομία.

Και χαλίκια στο μενού

Η ορεινή πέρδικα τρέφεται κυρίως τις πρωινές ώρες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορεί να βρεθεί στη βοσκή και το απόγευμα. Καταναλώνει κάθε μέρα περίπου γραμμάρια τροφής, το μεγαλύτερο ποσοστό των οποίων είναι φυτικής προέλευσης και το μικρότερο ζωικής. Συμπληρωματικά, η ορεινή πέρδικα τρώει και χαλίκια. Στις τροφές ζωικής προέλευσης που καταναλώνει η ορεινή περιλαμβάνονται έντομα όπως κολεόπτερα, χρυσομελίδες, ορθόπτερα και ετερόπτερα.
Κατά κανόνα το ποσοστό των εντόμων που καταλήγουν στο στομάχι της πέρδικας είναι πολύ μικρότερο σε σχέση με εκείνο των φυτικών τροφών. Λέμε κατά κανόνα, διότι τα νεαρά πουλιά, που βρίσκονται στο στάδιο της ανάπτυξης, αποτελούν εξαίρεση. Τα περδικόπουλα τρέφονται σε μεγαλύτερο ποσοστό με έντομα, συγκριτικά με τα ενήλικα πουλιά, διότι οι ζωικοί οργανισμοί είναι πλουσιότεροι σε πρωτεΐνες, οι οποίες είναι απαραίτητες για την ανάπτυξή τους.
Η μεγάλη θερμιδική αξία των τροφών ζωικής προέλευσης είναι, άλλωστε, ο λόγος που και οι ενήλικες πέρδικες τις περιλαμβάνουν στο μενού τους.

Σε περιόδους, μάλιστα, που οι φυτικές τροφές είναι φτωχές ποιοτικά, οι πέρδικες αυξάνουν την καταναλωση εντόμων.
Πέρα όμως από σπόρους, βλαστούς, καρπούς, βολβούς και έντομα, οι πέρδικες καταναλώνουν και μικρά χαλικάκια. Φυσικά, δεν τα τρώνε για τη διατροφική τους αξία, αλλά επειδή τα χαλίκια μέσα στο στομάχι διασπούν διά της τριβής τις τροφές και διευκολύνουν έτσι την πέψη και την απορρόφηση των διάφορων συστατικών.

Η αγωνία των περδίκων για την εξασφάλιση της τροφής τους αποδεικνύεται και από το γεγονός της μετακίνησής τους από τα αγαπημένα τους αλπικά ποολίβαδα σε χαμηλότερους βιοτόπους.
Οι χαμηλές θερμοκρασίες στα αλπικά, δηλαδή σε βιοτόπους μεγάλων υψομέτρων, κάποιες περιόδους μειώνουν τη διαθεσιμότητα κατάλληλων τροφών για τις πέρδικες, οι οποίες έτσι αναγκάζονται να κατεβούν χαμηλότερα.
Σε αναζήτηση τροφής μπορούν να μετακινηθούν κοπάδια περδίκων,

ακόμα και τους ζεστούς μήνες του έτους. Σε μεγάλα υψόμετρα, η ξηρασία, σε συνδυασμό με την έλλειψη βροχοπτώσεων, δεν ευνοεί τη βλάστηση και κατά συνέπεια δεν παρέχεται πλούσια τροφή για τα πουλιά.
Ετσι, η έλλειψη βλαστών και καρπών στα ψηλά τα σπρώχνει σε χαμηλότερες περιοχές, οι οποίες κατά κανόνα κρατούν νερά. Η πλούσια βλάστηση στα μικρότερα υψόμετρα, εκτός από πλούσια τροφή, παρέχει στις πέρδικες και κάτι ακόμα, την κάλυψη από τα αρπακτικά.

Σε ρόλο μετοίκου

Η ορεινή πέρδικα κατοικοεδρεύει ει σε περιοχές όπου το υψόμετρό τους κυμαίνεται από τα 600 έως τα 2.100 μέτρα, ενώ έχουν καταγραφεί μετακινήσεις από τα 1.700 μέτρα υψόμετρο στα 1.100. Το καλοκαίρι είναι η εποχή που παρουσιάζει τη μεγαλύτερη κινητικότητα, σε αντίθεση με τη χειμερινή περίοδο. Πιο συγκεκριμένα, τους κρύους μήνες έχουν καταγραφεί μετακινήσεις πουλιών σε αποστάσεις περίπου 180 μέτρων, ενώ την καλοκαιρινή περίοδο οι αποστάσεις αυτές φαίνεται να αυξάνονται κατά πολύ, αφού ο μέσος όρος των μετακινήσεων βρίσκεται περίπου στα 1.400 μέτρα.

Εξαιρέσεις μεγάλων μετακινήσεων κατά τη διάρκεια του χειμώνα έχουν παρατηρηθεί σε απότομες αλλαγές του καιρικών συνθηκών. Ο μηχανισμός που διαθέτουν τα πουλιά να προβλέπουν τις αλλαγές αυτές μπορεί να σπρώξει το χειμώνα τις πέρδικες σε χαμηλά υψόμετρα πριν από μια έντονη χιονόπτωση.

Για παράδειγμα, έχουν παρατηρηθεί μετακινήσεις από τα 1.700 μέτρα υψόμετρο στα 1.100 με διανυόμενη απόσταση μεγαλύτερη του 1,5 χιλιομέτρου μέσα σε λίγες μόλις μέρες.
Εκτός από την εύρεση τροφής, οι ορεινές πέρδικες έχουν ένα ακόμα ισχυρό κίνητρο για μεγάλες μετακινήσεις.
Η αναζήτηση ερωτικού συ ντρόφου ωθεί συχνά τα πουλιά μακριά από την έδρα τους, αφού έχει παρατηρηθεί ότι οι ορεινές που βρίσκουν ταίρι μετακινούνται αισθητά, ενώ όσες δεν ζευγαρώνουν καλύπτουν πολύ μικρότερες αποστάσεις.

Εν γνώσει των περδικοκυνηγών

Οι καταγεγραμμένες από την επιστήμη συμπεριφορές της πέρδικας αποτελούν στοιχεία βάσει των οποίων μπορούν οι κυνηγοί να προβλέπουν το πού θα βρουν πουλιά, ανάλογα με την περίοδο, αλλά και σχετικά με τις προβλέψεις των μετεωρολόγων.

Το δεδομένο, λοιπόν, των μεγάλων μετακινήσεων των κοπαδιών τους ζεστούς μήνες εξηγεί το γιατί οι κυνηγοί κατά την έναρξη του κυνηγίου της συχνά δεν τη συναντούν και απογοητεύονται θεωρώντας ότι δεν υπάρχουν πουλιά.
Οι μεγάλες μετακινήσεις της ορεινής τους ζεστούς μήνες, στους οποίους για τα δεδομένα της Ελλάδας συγκαταλέγεται και ο Σεπτέμβρης, μπορεί να απαντήσουν στο γιατί οι κυνηγοί κατά την έναρξη συχνά την αναζητούν σε μεγαλύτερα υψόμετρα από ό,τι πραγματικά βρίσκεται.

Ειδικά σε περιόδους παρατεταμένης ξηρασίας, οι πέρδικες πρέπει να αναζητηθούν σε μικρά υψόμετρα, αφού θα βρίσκονται σε χαμηλά βοσκοτόπια, τα οποία κρατούν νερά και κατ' επέκταση προσφέρουν πλουσιότερη βλάστηση, άρα και τροφή.

Με την ίδια λογική, οι μετακινήσεις που αναγκάζονται να κάνουν τα πουλιά σπρωγμένα από έντονα καιρικά φαινόμενα κατά τη διάρκεια του χειμώνα μπορούν να εξηγήσουν γιατί τα πουλιά αλλάζουν βουνό «από τη μια μέρα στην άλλη», όπως χαρακτηριστικά λένε οι περδικοκυνηγοί. Το κοπάδι που θα «μυριστεί» τον καιρό και θα διανύσει ακόμα και 1,5 χιλιόμετρο δύο ή τρεις μέρες πριν είναι αυτό που άλλαξε βουνό από την Τετάρτη μέχρι το Σάββατο.

Η εξήγηση της ανοιχτής έρευνας

Οι μεγάλες εκτάσεις των περδικοτόπων, από τη μια, και οι μετακινήσεις των κοπαδιών, από την άλλη, είναι αρκετές για να κατανοήσουμε την επιμονή των περδικοκυνηγών σε σκύλους ανοιχτής έρευνας.
Ενα σχεδόν αχανές περδικοτόπι αποτελούμενο από ρεματιές, λάκκες και απότομες σάρες δεν είναι δυνατόν να ερευνηθεί βήμα βήμα.

Η δουλειά που πέφτει στους ώμους των σκύλων στο κυνήγι της ορεινής είναι η σκληρότερη που μπορεί να κάνει ένας σκύλος φέρμας. Πόδια, πνευμόνια, μύτη και μυαλό απαιτούνται στο μέγιστο βαθμό, αφού χωρίς αυτά δεν είναι δυνατόν να εντοπιστούν τα κοπάδια της ορεινής.

Ενα σκυλί που δεν θα έχει τη δύναμη, την ταχύτητα και το πάθος να κινείται σε μια ευρεία ακτίνα δράσης με επίκεντρο τον κυνηγό, σε πετρώδες έδαφος και για πολλές ώρες, δεν θα μπορέσει να εντοπίσει τα πουλιά.
Αυτό που κάνει, μάλιστα, ακόμα πιο δύσκολο το έργο του είναι ότι δεν αρκεί να τα εντοπίσει, αλλά και να τα σερβίρει στο τουφέκι, πράγμα που έχει να κάνει με την αντίληψή του, την εμπειρία του και το βαθμό συνεργασίας του με τον κυνηγό

Με λίγα λόγια, από ένα περδικόσκυλο ζητάμε τα πάντα.

ΠΗΓΗ : ΕΝΘΕΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ
Photo: Internet

ΕΠΑΝΩ-UP

© Giorgio Peppas