Του Τζιανκάρλο Μαντσίνι
Η εποχή αυτή είναι η κατάλληλη για να ασχοληθούμε με την εκπαίδευση ενός νεαρού σκύλου, αφού όλο και κάποιο νέο απόκτημα βρίσκεται στα «χέρια» όλων μας.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και της αναμονής της έναρξης της κυνηγετικής περιόδου, στο σπίτι κάθε κυνηγού υπάρχει κάποιο κουτάβι που εκπαιδεύεται.
Η φυλή στην οποία ανήκει που μπορεί να είναι οποιαδήποτε: σέττερ, πόιντερ, μπρακ, σπινόνε, επανιέλ μπρετόν, κούρτσχααρ, κ.λ.π. και σε γενικές γραμμές πρόκειται για καθαρόαιμα σκυλιά, εξαίρετης γενεαλογίας, καθώς έχει περάσει η εποχή του «μπασταρδεμένου» σκύλου που προέρχονταν από άγνωστους γονείς.
Το κουτάβι αρχίζει την εκπαίδευσή του από έξι μηνών μέχρι και ενός χρόνου, μη έχοντας ακόμα αρχίσει την εκπαίδευση του κυνηγίου, από την οποία έχει πάρα πολλά να μάθει.
Αυτό όμως δεν σημαίνει πως ο κυνηγός που έχει το κουτάβι κλεισμένο σπίτι του, δεν μπορεί να καταλάβει το ποιόν του χαρακτήρα του και τα έμφυτα χαρίσματά του.
Πράγματι η εκπαίδευση του κουταβιού πρέπει να αρχίζει περίπου στην ηλικία των 8-9 μηνών, καθώς επίσης υπάρχουν κάποιοι που υποστηρίζουν πως για να γίνει ένα κουτάβι χρήσιμο στο κυνήγι, πρέπει να αρχίσει την εκπαίδευσή του μετά τους 12 μήνες ζωής του και όχι νωρίτερα.
Αυτό άλλωστε διαβεβαιώνει στο βιβλίο του «Σαράντα χρόνια εκπαίδευσης» και ο Gianni Puttini, ο λεγόμενος Μάγος - ένας από τους καλύτερους ιταλούς εκτροφείς - συμβουλεύοντας όλους αυτούς που αφιερώνονται στην εργασία του σκύλου να αρχίζουν την εκπαίδευση του σκύλου τους γύρω στην ηλικία του ενός έτους, καθώς, όπως συνεχίζει, ο σκύλος των 7-8 μηνών δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει την σωματική και νοηματική του ανάπτυξη κι έτσι, υποβάλλοντας τον σ’ αυτήν την εργασία από αυτή την ηλικία, θα μπορούσαμε να καταστρέψουμε την υγεία του και θα κουραζόμασταν πάρα πολύ για να πετύχουμε αυτό που θέλουμε.
Αναφέρει επίσης στο βιβλίο του, πως κάποιες φορές χρειάστηκε να αναβάλει την εκπαίδευση ενός κουταβιού 7-8 μηνών καθώς δεν μπορούσε να το εκπαιδεύσει αποτελεσματικά. Συνεχίζοντας την εκπαίδευση μετά από λίγους μήνες, ακολουθώντας την ίδια μέθοδο εκμάθησης, το σκυλί αντιδρούσε θετικότατα στα μαθήματα.
Κι αυτό γιατί η νοημοσύνη του είχε αναπτυχθεί και είχε καταλάβει πως έπρεπε να συμπεριφέρεται.
Ο Puttini επίσης, σύμφωνα με τις θεωρίες της παλιάς σχολής που ανήκουν στην εποχή του 1930 και του 1940, παρότρυνε τους ενδιαφερόμενους
να μαθαίνουν στα σκυλιά τους από μικρή ηλικία το «κάτω» χρησιμοποιώντας τη φωνή τους ή τη σφυρίχτρα καθώς εκείνη τη περίοδο οι φυλές δεν ήταν εξοικειωμένες με τις έννοιες της ταχύτητας και της ανοικτής αναζήτησης κι επομένως μια ήπια εντολή όπως αυτή, ήταν αρκετή.
Δυστυχώς όμως, όταν το κουτάβι που θέλουμε να εκπαιδεύσουμε, τόσο για τους αγώνες όσο και για το κυνήγι, βρίσκεται σε πολύ μικρή ηλικία δεν μπορούμε να βεβαιωθούμε ολοκληρωτικά για το πως και πόσο είναι προικισμένο με τα τρία σημαντικότατα χαρακτηριστικά που είναι: η εξυπνάδα, η όσφρηση και το ταμπεραμέντο.
Η εξυπνάδα είναι ένα στοιχείο που μπορεί να φανεί από πολύ μικρή ηλικία στο κουτάβι, σε οποιαδήποτε στιγμή και κυρίως κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού και στην ετοιμότητα του να απαντήσει στις εντολές μας.
Η ικανότητα της όσφρησης μπορεί να επαληθευτεί, κρύβοντας ανάμεσα στα χορτάρια μικρές μπουκιές κρέατος, σκοτωμένο θήραμα μεγέθους ορτυκιού -πάντα με άνεμο ευνοϊκό- γιατί ο σκύλος φέρμας πρέπει να μάθει να χρησιμοποιεί από μικρός αυτή του την αίσθηση, η οποία θα του είναι άκρως απαραίτητη αργότερα κατά την εργασία του.
Το ταμπεραμέντο φαίνεται από το πως επιμένει στο να αποκτήσει κάτι, από τις νευρικές κινήσεις του σώματος, από το πως παθιάζεται να ψάξει σύμφωνα με το περισσότερο ή λιγότερο έντονο ένστικτό του.
Από την προσωπική μου εμπειρία πάνω στο θέμα, μπορώ να πω με βεβαιότητα πως είναι πολύ σημαντικό να μάθει ένα σκυλί να αναγνωρίζει το όνομά του, το όποίο πρέπει να είναι μικρό και εύηχο, έτσι ώστε να καταλαβαίνει πότε μια φράση ή μια εντολή απευθύνεται προς σ’ αυτό.
Αν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε τη σφυρίχτρα (απαραίτητη και στους αγώνες, αλλά και στο κυνήγι) πρέπει να προσέξουμε να έχει καθαρό ήχο καθώς και να αποφεύγονται αυτές με τον κελαηδιστό τόνο, όπως αυτές των σταθμαρχών!!!
Ο σκύλος πρέπει να αναγνωρίζει το όνομά του με ένα σφύριγμα που θα είναι ίδιο για όλη του τη ζωή.
Όταν θα έχει μάθει αυτά τα βασικά και θα έχει αναπτυχθεί αρκετά για να μπο-ρέσει να αντέξει μια σύντομη περίοδο εργασίας, τότε θα μπορέσουμε να τον φέρουμε σε επαφή με το θήραμα. Κι εδώ αρχίζουν τα δύσκολα.
Τα πραγματικά θηράματα, δεν είναι εύκολο να βρεθούν στα κατάλληλα σημεία όπου θα μπορεί να τα αντιληφθεί ο σκύλος χωρίς εμπόδια, ενώ αντίθετα με τα θηράματα εκτροφείου έχουμε το πλεονέκτημα να τα τοποθετούμε σε καλές κι εύκολες θέσεις, έτσι ώστε ο σκύλος κατά τις πρώτες συναντήσεις του να μπορεί να χρησιμοποιεί τη μύτη του. Υπάρχει όμως πάντα ο φόβος μήπως κατά το πέταγμά τους τα πιάσει στο στόμα του, αφού ορισμένα δεν μπορούν να πετάξουν μακριά.
Στην Ιταλία, εδώ και πολύ καιρό, χρησιμοποιούνται τα ορτύκια εκτροφείου, ύστερα από την εξαφάνιση των πραγματικών ορτυκιών που έφταναν κατά χι-λιάδες από την Αφρική και κατέκλυζαν τις παραλιακές περιοχές κατά τους μήνες Απρίλιο και Μάιο.
Πρώτοι ήταν οι Γενοβέζοι που τα αιχμαλώτιζαν σε δίχτυα στην παραλία, για να τα χρησιμοποιήσουν αργότερα για εκπαίδευση, προκειμένου να κάνουν τα σκυλιά τους να τα φερμάρουν με μεγάλη ευκολία.
Σήμερα στην Ιταλία, μετά την ολοκληρωτική απαγόρευση του πιασίματος ορτυκιών και με την παραγωγή χιλιάδων πουλιών εκτροφείου (όπως το ιαπωνικό ορτύκι) η εκπαίδευση του σκύλου γίνεται αποκλειστικά με θηράματα ε-κτροφείου. Είναι γεγονός όμως, πως τα άγρια θηράματα, όπως οι πεδινές και ορεινές πέρδικες, οι μπεκάτσες και τα ορτύκια, δίνουν στο μαθητευόμενο κουτάβι την ώθηση του πάθους, που το υποκατάστατο εκτροφείου δεν μπορεί ποτέ να δώσει.
Με το ορτύκι εκτροφείου μπορούμε να έχουμε πολύ θετικά αποτελέσματα στην εκπαίδευση του σκύλου φέρμας μετά από λίγες συναντήσεις που θα έχει το σκυλί μαζί του. Το μόνο μειονέκτημά τους είναι πως δεν πετάνε αμέσως, παρ’ όλο που όταν τελικά σηκωθούν από το έδαφος, πετάνε γρήγορα και μακριά.
Προσωπικά, για την εκπαίδευση του κουταβιού, χρησιμοποιώ την ακόλουθη μέθοδο: Παίρνω τρία τουλάχιστον ορτύκια, φροντίζοντας να είναι δυνατά και ικανά να πετάξουν, διαλέγω ένα ανοικτό μέρος σε πεδιάδα ή σε λοφίσκο, όπου η βλάστηση είναι χαμηλή, ελευθερώνω τα ορτύκια κρυφά από το σκυλί (το οποίο εννοείται πως δεν έχει καταλάβει τίποτα από την όλη προετοιμασία) και περιμένω λίγη ώρα χωρίς να κάνω τίποτα.
Αφού έχει περάσει λοιπόν λίγη ώρα για να έχει χαθεί από το έδαφος και η μυρωδιά των βημάτων μου, παίρνω το σκυλί και σύμφωνα με τον αέρα (που πρέπει πάντα το σκυλί να τον έχει μπροστά) το αφήνω ελεύθερο.
Αν δεν πραγματοποιήσει καμία συνάντηση, μπορεί να έχουν συμβεί οι ακόλουθες περιπτώσεις:
1) Ο σκύλος ερευνά αλλά δεν χρησιμοποιεί την όσφρησή του, με την ο-ποία θα σήκωνε το ορτύκι και αν είχε τον κατάλληλο χαρακτήρα θα το καταδίωκε .
2) Ο σκύλος πιάνει τη μυρωδιά, ψάχνει με τη μύτη στο έδαφος, φτάνει κοντά στο ορτύκι, το ξεπετάει και συμπεριφέρεται όπως στην περίπτωση Νο 1.
3) Ο σκύλος αντιλαμβάνεται και φερμάρει το ορτύκι, όμως μετά από λίγο δείχνει τη περιέργεια να δει για τι πρόκειται και πλησιάζει μανιωδώς, το κάνει να πετάξει και τρέχει μακριά.
4) Αφού αντιλαμβάνεται τη μυρωδιά, φερμάρει και μένει σ’ αυτή τη θέση για λίγο, δείχνοντας όμως κάποια νευρικότητα, αλλά μετά στο πέταγμα του πουλιού (που συχνά προκαλεί ο κυναγωγός) το καταδιώκει όπως στην πα-ραπάνω περίπτωση.
Αν το κουτάβι δεν καταδιώκει το θήραμα, σημαίνει πως στερείται του ανάλογου και απαραίτητου χαρακτήρα, οπότε πιθανότατα δεν θα έχει το μέλλον ενός καλού κυνηγετικού σκύλου.
Η ορθότητα της συμπεριφοράς του σκύλου στο πέταγμα του πουλιού αποτελεί ένα ιδιαίτερο σημείο εκπαίδευσης, εφ’ όσον το σκυλί έχει μάθει να φερμάρει σταθερά.
Εκτός από ορτύκια μπορούν να χρησιμοποιηθούν πεδινές, κόκκινες πέρδικες και πέρδικες τσούκαρ (όλα θηράματα που υπάρχουν άφθονα σε εκτροφεία) όχι όμως φασιανοί, γιατί έχουν τη συνήθεια να ποδαρώνουν γρήγορα για εκα-τοντάδες μέτρα και να κρύβονται σε πυκνά σημεία.
Πιστεύουμε στη χρήση του ορτυκιού, με την προϋπόθεση ότι είναι εκτρεφόμε-νο σε μεγάλο κλουβί για να έχει τη δυνατότητα να μετακινείται με ευκολία και ταχύτητα, ώστε να αποτελεί ικανό θήραμα προς εκπαίδευση.
Αν θέλετε να εκπαιδεύσετε το σκυλί σας στο απόρτ, μετά από τα προκαταρ-κτικά μαθήματα στην αυλή σας, μπορείτε μετά τη φέρμα να σκοτώσετε με τουφέκι ορτύκια (προσοχή να έχετε εξακριβώσει πως δεν έχει κροτοφοβία) και ύστερα να το στείλετε να φέρει το ορτύκι, δίνοντάς του οδηγίες σε κάθε του κίνηση.
Επειδή όμως αυτή η διαδικασία, αποτελεί ένα πολύ μεγάλο κεφάλαιο στην εκπαίδευση του σκύλου θα μπορούσαμε να αναφερθούμε σ’ ένα ξεχωριστό άρθρο σχετικά.
ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΚΥΝΗΓΕΣΙΑ ΚΥΝΟΦΙΛΙΑ
Initial
Back
