«Κυνηγόσκυλα ικανά ή όμορφα;»
Πριν από μερικές δεκαετίες για τις περισσότερες φυλές σκύλων τέτοιο ερώτημα δεν υπήρχε. Πρώτα στη γειτονική μας Ιταλία στη δεκαετία του 1930, υπήρξε ένας έντονος διάλογος ανάμεσα στους διάσημους κυνόφιλους Nastuzzio και Zachini με βάση το δίλημμα αυτό.
Διάλογος που οδήγησε στην παραγωγή μιας σειράς όμορφων και ικανών αγγλικών σέττερ, που έθεσαν τη βάση της σύγχρονης ιταλικής κυνοφιλίας.
Η κατεύθυνση ήταν «ικανό και καλοφτιαγμένο» και παρέμεινε έτσι αρκετά χρόνια. Χρησιμοποιώ τη λέξη «καλοφτιαγμένο» και όχι όμορφο και θα εξηγήσω στη συνέχεια γιατί.
Οι περισσότερες κυνηγετικές φυλές οφείλουν τη σταθεροποίηση του προτύπου, την αναγνώρισή τους και τη φήμη τους, σε κάποιους παθιασμένους κυνόφιλους. Δουλεύοντας για μια ζωή είτε μόνοι τους, είτε σαν ομάδες, με χρόνια ολόκληρα αυστηρής κρίσης και επιλογής, δημιούργησαν τον τύπο της φυλής. Το πρότυπο της κάθε φυλής περιγράφηκε και διαμορφώθηκε κάτω από συγκεκριμένες απαιτήσεις εργασίας και κυνηγετικές συνθήκες.
Οι κυνόφιλοι αυτοί υπήρξαν εμπειρικοί ζωοτέχνες, αφού η επιστήμη δεν τους πρόσφερε λύσεις στις μέρες τους. Υπήρξαν αυστηροί κριτές των ζώων τους και στο κυνήγι και στη μορφολογία. Απέκλειαν χωρίς δισταγμό κάθε ζώο που θεωρούσαν ανεπαρκές από τα ζευγαρώματά του και έκαναν τα πάντα για να αποκτήσουν τα αναγκαία αίματα.
Τα πόιντερ και σέττερ που διακρίνονταν ήταν καλοφτιαγμένα σε διάπλαση, με λειτουργικούς και γερούς σκελετούς και ανεπτυγμένο μυικό σύστημα, ώστε να ανταποκρίνονται στο πολύωρο κυνήγι. Επειδή έπρεπε να ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένη εκπαίδευση, ο χαρακτήρας τους διαμορφώθηκε ήπιος, με άριστη συνεργασία με τον κυνηγό. Επιλέχθηκαν έξυπνα σκυλιά με καταπληκτικές οσφρητικές ικανότητες, έμφυτη φέρμα και συναίνεση.
Για όσα χρόνια τα σκυλιά πήγαιναν για κυνήγι, τα χαρακτηριστικά τους ταίριαζαν με το πρότυπο της φυλής τους. Ομως οι καιροί άλλαζαν... «Εξέλιξη» είναι μια λέξη που αβίαστα προφέρουν κάποιοι και στην Ελλάδα. Μήπως όμως πρόκειται για παρακμή; Οι κεφαλές της ευρωπαϊκής κυνοφιλίας αρχίζουν και τελειώνουν τα γραπτά τους και τις ομιλίες τους με την επωδό: «Υπάρχει ή πρέπει να υπάρχει ένας τύπος μόνο κυνηγετικού πόιντερ και σέττερ. Δεν πρέπει να υπάρχει διαχωρισμός σε εκτροφή επιδείξεων και εκτροφή αγώνων».
Εχουν έναν πολύ σοβαρό λόγο να επιμένουν:
Η επιλογή και η εκτροφή των σκυλιών έχει περάσει στα χέρια είτε κυνοφίλων αστών, είτε επαγγελματιών με μεγάλα οικονομικά συμφέροντα. Η αστικοποίηση μεγάλων μαζών πληθυσμού στην Ευρώπη, απομάκρυνε τους ανθρώπους από τη φύση, το κυνήγι και την επιλογή των σκυλιών με βάση την κυνηγετική τους απόδοση.
Τα πόιντερ και σέττερ ήταν μεγαλόσωμα ζώα. Σαν σκυλιά καλπαστικά έπρεπε να έχουν μεγάλο διασκελισμό, ρώμη και μεγάλες μυικές εφεδρείες. Εκτρέφοντας οι «ζωόφιλοι» αυτοί πόιντερ και σέττερ, που για συνεχόμενες γενεές δεν δοκιμάστηκαν στο κυνήγι, δημιούργησαν ένα τύπο σκυλιού παχύσαρκου, υπέρβαρου, χωρίς την ενοχλητική κινητικότητα του κυνηγετικού σκυλιού, αλλά με πολύ επιβλητικό... ύφος.
Εδωσαν σημασία στο χρώμα, στο πλούσιο εντυπωσιακό τρίχωμα, στο μέγεθος, σε κάποιες τυπικές γραμμές του κεφαλιού και δημιούργησαν ένα ζώο εντελώς -μα εντελώς- άχρηστο και εκφυλισμένο. Τα σκυλιά αυτά δεν έχουν καλπάσει ποτέ, χρειάζονται προσωπικό κομμωτή για να ξεμπλέκει το υπερβολικό μαλλί τους. Είναι κροτόφοβα και ο χαρακτήρας τους - ο χαρακτήρας του κυνηγετικού σκυλιού που τα έκανε τόσο αξιαγάπητα, έχει αλλάξει οριστικά, αφού σταμάτησε η επιλογή των αιχμών που χαρακτήριζαν τη φυλή.
Από την άλλη πλευρά, πολλοί εκτροφείς σκυλιών κυνηγετικών αγώνων εκτρέφουν πόιντερ και σέττερ, με το πάθος των φιλίππων για τα καθαρόαιμα του ιπποδρόμου.
Αναζητούν τα όλο και πιο γρήγορα, τα όλο και πιο εντυπωσιακά σε στιλ, παραβλέποντας την αποτελεσματικότητα. Μερικά φερμάρουν, μερικές φορές τον χρόνο, ήμερες πέρδικες σε πανεύκολο τερέν και ανακηρύσσονται πρωταθλητές των πρωταθλητών «εργασίας». Και αυτά για πολλές γενιές έπαυαν να δοκιμάζονται σε πραγματικές κυνηγετικές συνθήκες.
Σαν αποτέλεσμα, τα σύγχρονα σκυλιά αγώνων είναι πολύ πιο ελαφρά σε σωματικό βάρος και στα όρια του τύπου της φυλής. Είναι πολύ πιο νευρικά και πιο δυσκολοεκπαίδευτα από ό,τι επιθυμεί ο μέσος κυνηγός, αφού επιλέγονται από επαγγελματίες για επαγγελματίες εκπαιδευτές.
Τα ελαττώματα...
Πολλά έχουν κληρονομήσει σοβαρά σωματικά ελαττώματα από μεγάλους πρωταθλητές που υστερούσαν σε διάπλαση ή και σε γενετική αξία ακόμη. Ο Oro del Cecina, ιταλικό πόιντερ από τα διασημότερα, είχε κακοφτιαγμένους ώμους και μηρούς. Είχε άλλα προτερήματα για τα οποία διακρίθηκε, όμως μετέδωσε τα ελαττώματα και προτερήματα εξίσου στους πολυάριθμους απογόνους του! Ομοίως ένα πιθανό μπαστάρδεμα πόιντερ με λεβριέ αναδείχτηκε κάποτε σε πρωταθλητή εργασίας!
Από την άλλη, το πραγματικό κυνήγι προσφέρει πολλές ευκαιρίες ανυπακοής σε ένα επαγγελματικά εκπαιδευμένο ζώο. Ετσι, οι επαγγελματίες κυναγωγοί το αποφεύγουν γιατί σημαίνει απώλεια χρόνου και χρήματος.
Ενα άλλο μέρος του προβλήματος χρεώνεται σε αυτούς που εκτρέφουν απερίσκετπα, ζευγαρώνοντας πρωταθλητή με πρωταθλητή, χωρίς βαθύτερη έρευνα και γενετική γνώση. Το γενετικό κομφούζιο που επικρατεί στην Ευρώπη και κυρίως στην Ιταλία και Γαλλία, είναι υπεύθυνο για τη διαιώνιση σοβαρών ελαττωμάτων και για την ανάδειξη μετριοτήτων.
Ο κ. Zironi, μιλώντας σε συγκέντρωση του Pointer Setter Club, ήταν σαφής: «Θα ήταν σωστό ένας πρωταθλητής να ζευγαρώνει με μια άριστη κυνηγετική σκύλα για να βελτιώσει ίσως τη φυλή». «Οταν σήμερα στην Ιταλία μια στις εκατό σκύλες πηγαίνει για κυνήγι, και μάλιστα παρωδία κυνηγίου σε ρεζέρβα γεμάτη φασιανούς, αλλά και οι εκατό θα ζευγαρώσουν με διάσημο επιβήτορα, τότε πως θα βελτιωθεί η φυλή; Οταν η αγωνία των κυνοτρόφων είναι πώς θα διαιωνίσουν τους πρωταθλητές και όχι πώς θα φτιάξουν άξια κυνηγετικά σκυλιά, πώς θα βελτιωθεί η φυλή;»
Γράφει επίσης η L.P. Hay:
«Θα πρέπει να μην υπερτονίζεται η σημασία των κυνηγετικών αγώνων. Αντί για τον ανταγωνισμό για τη νίκη, θα πρέπει να έχουμε έναν αγώνα «εκτροφής» όπου τα σκυλιά δεν νικούν, αλλά μπαίνουν σε κατηγορίες σύμφωνα με την ικανότητά τους. Κανένα σκυλί δεν θα βαθμολογείται αν δεν ανταποκρίνεται στο σωματικό πρότυπο της φυλής και ο αγώνας θα περιλαμβάνει υποχρεωτικά δοκιμασία αντοχής. Αυτή θα ήταν μια ρεαλιστική κρίση και δεν πρόκειται για καινοτομία. Γίνεται από πολλά χρόνια στην Κεντρική Ευρώπη».
Η Γερμανία μαζί με την Αυστρία έχουν μια ελάχιστη παραγωγή εκλεκτών κυνηγετικών κούρτσχααρ ή ντράτχααρ και διατηρούν ένα ύψιστο επίπεδο μέσω μιας σειράς ρεαλιστικών δύσκολων αγώνων. Ολα δοκιμάζονται σε πραγματικό, δύσκολο κυνήγι και βαθμολογούν με αυστηρότητα την παραμικρή λεπτομέρεια.
Το σύν
ολο της προσπάθειας συντελεί στη διατήρηση και βελτίωση των σωματικών και ψυχικών προτερημάτων της κάθε φυλής. Στην Ιταλία που τα κούρτσχααρ δοκιμάζονται μόνο σε αγγλικού τύπου αγώνες, όπου η ταχύτητα και το στιλ κυριαρχούν, τα κούρτσχααρ μεταλλάχτηκαν.
Οπως μου έλεγε πρόσφατα Ιταλός, παλαιός λάτρης της φυλής, σήμερα τα κούρτσχααρ στην Ιταλία είναι πόιντερ με κοντή ουρά, τίποτε περισσότερο. Οι αρετές του ηπειρωτικού σκύλου φέρμας χάθηκαν οριστικά μέσα από μια παρεξηγημένη εκτροφή και κρίση.
Ακούω συχνά την άποψη πως οι αγγλικές φυλές εξελίχθηκαν και ανατριχιάζω. Εξελίσσεται άραγε το αραβικό άλογο, το κυνηγετικό γεράκι, ή ένα χειροποίητο αγγλικό δίκαννο; Το κυνήγι υπήρξε το κλειδί στη διαμόρφωση των αγγλικών φυλών. Και τα σκυλιά αυτά γεννήθηκαν για να κυνηγούν.
ΤΟ ΓΝΩΡΙΖΑΤΕ;
Οτι διάσημοι εκτροφείς που θεμελιώνουν τις σημερινές φυλές χωρίς να κάνουν παραχωρήσεις ή συμβιβασμούς ήταν οι Laverack, Lewellin και Humphrey για το αγγλικό σέττερ, η οικογένεια Arkwright για το πόιντερ, ο δούκας του Gordon και ο διάδοχός του δούκας του Richmond για το γκόρντον σέττερ... Ο Hegewald στη Γερμανία για το ντράτχααρ ή ο Κόρτχαλ για το αντίστοιχο γκριφόν.
ΕΓΡΑΨΕ...
Ο γνωστός εκπαιδευτής κυνηγετικών σκύλων Ρ. Moxon, έγραψε χαρακτηριστικά για την «κατάντια» των κυνηγετικών φυλών στη Μ. Βρετανία:
-«Αν έπρεπε κατ αρχήν να ρίξουμε το φταίξιμο σε κάποιον, τότε σίγουρα ανήκει σε αυτούς που εκτρέφουν σκυλιά αποκλειστικά για εκθέσεις, χωρίς κριτήρια εργασίας».
ΝΙΚΟΣ ΚΡΑΛΛΗΣ
ΠΗΓΗ : ethnos.gr
Initial
Back
