Δέκα πικρές αλήθειες για τις Κυνηγετικές Οργανώσεις
!
1. Οι κυνηγετικές Οργανώσεις απέκτησαν τη σημερινή τους μορφή το 1969 με το Νομοθετικό Διάταγμα 86/1969. Άλλη εποχή τότε, δύσκολη, σκοτεινή και αυταρχική. Οι αντιλήψεις εκείνης της εποχής, ή καλύτερα της δικτατορικής εξουσίας, αποτυπώθηκαν και στο νόμο για τη θήρα και στα καταστατικά των κυνηγετικών οργανώσεων. Οι καιροί όμως άλλαξαν. Στην κοινωνία και την πολιτική διαμορφώθηκαν νέες σύγχρονες και δημοκρατικές αντιλήψεις. Ραγδαίες αλλαγές είχαμε και σε παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα το κυνήγι. Υποβάθμιση του περιβάλλοντος, μείωση της θηραματοπανίδας, διεθνείς δεσμεύσεις για την προστασία ειδών και οικοσυστημάτων. Ωστόσο το θεσμικό πλαίσιο για το κυνήγι και τις κυνηγετικές οργανώσεις παρέμεινε μέχρι σήμερα αναλλοίωτο, σταθερά προσκολλημένο στο 1969.
2. Σήμερα οι κυνηγετικοί σύλλογοι συνεχίζουν να λειτουργούν όπως και πριν 35 χρόνια διατηρώντας ένα άχαρο και ανούσιο ρόλο. Είναι τα εκδοτήρια αδειών θήρας και οι εισπράκτορες των τελών του δημοσίου. Και ενώ διαχειρίζονται τεράστια ποσά από τις εισφορές των κυνηγών, το έργο τους είναι ελάχιστο έως μηδαμινό.
3. Το κυνηγετικό έτος 2004 – 2005 όλοι οι κυνηγετικοί σύλλογοι της χώρας θα εισπράξουν από τις εισφορές των κυνηγών 4.000.000 ευρώ κατ' ελάχιστο. Το μισό του ποσού αυτού, δηλαδή 2.000.000 ευρώ, θα πάει υποχρεωτικά σε φιλοθηραματικούς σκοπούς. Τι περιμένουμε να αποδώσουν φέτος τα φιλοθηραματικά έργα των συλλόγων; Σίγουρα ό,τι απέδωσαν και τα προηγούμενα χρόνια. Δηλαδή τίποτα. Και αν τυχόν έχουμε κάπου κάποιο μικρό αποτέλεσμα, θα το διαφημίζουμε με τυμπανοκρουσίες και θα χειροκροτούμε αυτάρεσκα. Φαίνεται πως μάλλον έχουμε εθιστεί στη χασούρα και όταν κερδίζουμε κάποια ψίχουλα ξεχνάμε τι δώσαμε, τι χάνουμε και τι μπορούμε να πετύχουμε.
4. Αλλά ποιος ενδιαφέρεται για όλα αυτά, δηλαδή για την ουσία των πραγμάτων; Η συμμετοχή των κυνηγών στις συνελεύσεις και εκδηλώσεις των συλλόγων δεν ξεπερνά κατά μέσο όρο το 2%. Αυτοί λοιπόν οι λίγοι, οι ελάχιστοι κυνηγοί διαμορφώνουν τη συλλογική άποψη και ορίζουν τις τύχες των κυνηγετικών οργανώσεων. Οι υπόλοιποι αδιαφορούν, σιωπούν και απέχουν, συνειδητά ή ασυνείδητα. Ωστόσο είναι βέβαιο ότι όλοι οι κυνηγοί αγωνιούν και προβληματίζονται.
5. Ίσως κάποιοι να βαυκαλίζονται λέγοντας ότι εκπροσωπούν δύο ή είκοσι ή διακόσιες πενήντα χιλιάδες κυνηγούς. Η πραγματικότητα όμως είναι εντελώς διαφορετική, διότι ουσιαστικά δεν εκπροσωπούν παρά ένα ελάχιστο ποσοστό της λεγόμενης μεγάλης κυνηγετικής οικογένειας. Και αυτό το γνωρίζουν πολύ καλά οι εκάστοτε πολιτικές ηγεσίες του Υπουργείου και οπωσδήποτε το έχουν υπόψη τους κάθε φορά που καλούνται να πάρουν κρίσιμες αποφάσεις για το κυνήγι.
6. Είναι γνωστό ότι το κράτος δημιούργησε αυτό το μηχανισμό των κυνηγετικών οργανώσεων και τον συντηρεί αναλλοίωτο μέχρι σήμερα. Η νομοθεσία, τα καταστατικά, διοικητικές πρακτικές και καθιερωμένες αναχρονιστικές αντιλήψεις κρατούν τους κυνηγούς καθηλωμένους, απομονωμένους από την κοινωνία, αμέτοχους και ανήμπορους να αντιδράσουν για να ανατρέψουν τις συνθήκες που οδήγησαν στην κυνηγετική μας φτώχεια*. Η κατάσταση αυτή βολεύει σίγουρα πολλούς. Όχι όμως τους κυνηγούς.
7. Μέχρι σήμερα οι κυνηγετικές οργανώσεις δεν διεκδίκησαν ποτέ στα σοβαρά την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για τη θήρα ούτε την τροποποίηση των καταστατικών τους. Η πρόσφατη απόπειρα για τροποποίηση των καταστατικών των Ομοσπονδιών, φτωχή σε περιεχόμενο και έμπνευση, απέτυχε. Για τροποποιήσεις των καταστατικών των συλλόγων ούτε λόγος! Τα προσχήματα πολλά και ποικίλα. Αρκετοί φθάνουν στο σημείο να λένε ότι δεν το επιτρέπει το Υπουργείο ή ότι δεν μπορούν να κάνουν συνελεύσεις με την απαιτούμενη απαρτία. Στην ουσία όμως πρόκειται για απροθυμία των διοικούντων. Δεν λείπουν και αυτοί που δυστυχώς έχουν την αφέλεια να πιστεύουν ότι θα βρεθεί κάποτε κάποιος φωτισμένος υπουργός που θ' αλλάξει τα πράγματα διά νόμου, οπότε γι' αυτούς καλόν θα είναι να αναμένουμε την έλευση του πεφωτισμένου. Άλλοι πάλι βολεύονται με την κατάσταση αυτή. Υπάρχουν όμως και αρκετοί που αρνούνται να κατανοήσουν την ανάγκη τροποποίησης του νόμου, των καταστατικών και της λειτουργίας των κυνηγετικών οργανώσεων.
8. Πολλοί θα πουν ότι δεν φταίνε τα καταστατικά αν οι κυνηγετικές οργανώσεις δεν παράγουν έργο. Αυτό είναι βέβαια σωστό. Για το φτωχό αποτέλεσμα ευθύνονται πρώτα απ' όλα η έλλειψη συμμετοχής των μελών, η αδιαφορία, το χαμηλό επίπεδο διαλόγου και ενημέρωσης αλλά και στρεβλές αντιλήψεις που συχνά παρατηρούμε να κυριαρχούν. Δεν πρέπει όμως να ξεχνούμε ότι τα καταστατικά διαπνέονται από παρωχημένες αντιλήψεις και περιέχουν πλήθος αναχρονιστικές ρυθμίσεις. Δεν εξασφαλίζουν ούτε την ενεργό συμμετοχή ούτε την ισότιμη εκπροσώπηση των μελών. Δεν προωθούν την ανάπτυξη του διαλόγου των κυνηγών και τη χάραξη πολιτικής μέσα από συνέδρια των οργανώσεων. Δεν διασφαλίζουν γενικά μια σύγχρονη λειτουργία και διαχείριση. Έτσι λοιπόν ο εκσυγχρονισμός των καταστατικών δεν είναι απλά ένα επουσιώδες τεχνικό ζήτημα αλλά μια ουσιαστική προϋπόθεση για την αποτελεσματική οργάνωση των κυνηγών.
9. Τα τελευταία χρόνια στο επίπεδο των ομοσπονδιών και της συνομοσπονδίας παρατηρούμε σημαντικές προσπάθειες για την διασφάλιση και ανάπτυξη της κυνηγετικής δραστηριότητας. Οι προσπάθειες αυτές όμως δεν φαίνεται ν' αλλάζουν ούτε την συνολική εικόνα ούτε την αποτελεσματικότητα των κυνηγετικών οργανώσεων.
10. Τριανταπέντε χρόνια μετά το νομοθετικό διάταγμα 86/1969, που καθόρισε τη φυσιογνωμία και το ρόλο των κυνηγετικών οργανώσεων, δεν είναι καθόλου υπερβολή να πούμε ότι οι κυνηγετικές οργανώσεις απέτυχαν. Ούτε οργάνωσαν τους κυνηγούς, ούτε προάσπισαν αποτελεσματικά την κυνηγετική δραστηριότητα, ούτε φρόντισαν όπως έπρεπε για την προστασία και ανάπτυξη του θηραματικού πλούτου. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς σοφός για να διαπιστώσει ότι ο θεσμός των «συνεργαζόμενων» κυνηγετικών οργανώσεων δημιουργήθηκε, και χρησιμοποιείται για να εξυπηρετεί την κρατική διοίκηση και όχι τους κυνηγούς και τη θήρα. Όσο λοιπόν παραμένουμε προσηλωμένοι σ' αυτή τη μορφή οργάνωσης των κυνηγών, ελάχιστα μπορούμε να καταφέρουμε.
* ο εύστοχος όρος «κυνηγετική φτώχεια» προέρχεται από ομότιτλο άρθρο του Χ. Κ. Σώκου.